السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

363

تفسير الميزان ( فارسي )

ضرر پيش پاى ما نهاده است . تازه همه اين سه مرحله رد و قبول و توقف ، بعد از عرضه خبر بموازين ، در صورتى است كه ما خبرشناس و اهل خبره اين كار باشيم ، اما در خصوص اخبارى كه مهارتى براى تشخيص صحت و سقم مضمون آنها نداريم ، بناى عقلايى و راهى كه عقل پيش پاى ما گذاشته ، اين است كه باهل خبره در آن فن مراجعه نموده ، هر چه آنان حكم كردند بپذيريم ، ( دقت بفرمائيد ) . اين ، آن روشى است كه فطرت ما در اجتماع انسانى بنا بر آن نهاده ، و نيز ميزانى است كه دين خدا هم براى تشخيص حق از باطل نصب كرده ، و بناى دين هيچ مغايرتى با بناى فطرت ندارد ، بلكه عين همانست ، چه ، دستور دينى اين است كه يك يك اخبارى كه براى مسلمانان نقل مىشود ، بر كتاب خدا عرضه كنند ، اگر صحتش و يا سقمش روشن شد ، كه تكليف روشن است ، و اگر بخاطر شبهه اى كه در خصوص يك خبر است ، نتوانستيم با مقايسه با كتاب خدا صحت و سقمش را دريابيم ، بايد توقف كرد ، و اين دستور در روايات متواتره اى از رسول خدا ( ص ) و ائمه اهل بيتش ع بما رسيده ، البته اين دستور در خصوص مسائل غير فقهى است ، چون در مسائل فقهى معيار در تشخيص روايت درست از نادرست ، بحث مفصل و جداگانه اى دارد ، كه در اصول فقه متعرض آن شده‌اند . بحث فلسفى جاى هيچ ترديد نيست كه بر خلاف عادت جاريه ، افعالى خارق العاده وجود دارد ، حال يا خود ما آن را به چشم ديده‌ايم ، و يا آنكه بطور متواتر از ديگران شنيده و يقين پيدا كرده‌ايم ، و بسيار كم هستند كسانى كه از افعال خارق العاده چيزى يا كم و يا زياد نديده و نشنيده باشند ، و بسيارى از اين كارها از كسانى سر مىزند كه با اعتياد و تمرين ، نيروى انجام آن را يافته‌اند ، مثلا مىتوانند زهر كشنده را بخورند و يا بار سنگين و خارج از طاقت يك انسان عادى را بردارند ، و يا روى طنابى كه خود در دو طرف بلندى بسته‌اند راه مىروند ، و يا امثال اين گونه خوارق عادت . و بسيارى ديگر از آنها اعمالى است كه بر اسباب طبيعى و پنهان از حس و درك مردم متكى است ، و خلاصه صاحب عمل باسبابى دست مىزند كه ديگران آن اسباب را نشناخته‌اند ، مانند كسى كه داخل آتش مىشود و نميسوزد ، بخاطر اينكه داروى طلق به خود ماليده ، و يا نامه اى مينويسد كه غير خودش كسى خطوط آن را نمىبيند ، چون با چيزى ( از قبيل آب پياز ، مترجم ) نوشته ، كه جز در هنگام برخورد آن به آتش خطوطش ظاهر نميشود .